Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên, sinh viên và thế hệ trẻ hiện nay là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết. Thực tế tại Việt Nam, quá trình giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên được tiến hành ở tất cả các cấp học, bậc học. Tuy nhiên, để công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho đối tượng này đạt kết quả như mong đợi thì việc lựa chọn các phương pháp là vô cùng quan trọng. Bởi nếu xác định được nội dung mà thiếu đi các phương pháp giáo dục phù hợp thì hiệu quả công tác giáo dục sẽ chưa đạt yêu cầu. Tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho sinh viên, về cơ bản được thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục chính khóa và các hoạt động giáo dục ngoại khóa với các phương pháp rất đa dạng, phù hợp với điều kiện vật chất, với sinh viên của Học viện nên đã phát huy được hiệu quả trong thực tiễn nhiều năm qua.
Tuy nhiên, nhóm tác giả cũng nhận thấy, trong các hoạt động còn tồn tại một số hạn chế về phương pháp, trong cả các hoạt động giáo dục chính khóa và các hoạt động giáo dục ngoại khóa. Cụ thể là: (1) Đối với các hoạt động giáo dục chính khóa, kết quả nghiên cứu cho thấy hạn chế về mặt phương pháp trung vào 2 khía cạnh cơ bản là: Sự tương tác giữa người dạy và người học và các phương pháp chưa kích thích được tính chủ động, tự tìm tòi, tìm kiếm trí thức của người học.
Ảnh: Hoạt động giáo dục lý tưởng cách mạng qua các hoạt động giáo dục chính khóa
(2) Đối với các hoạt động giáo dục ngoại khóa, cũng có 2 hạn chế cơ bản về phương pháp là: Thời gian tổ chức chưa phù hợp đối với sinh viên bởi các hoạt động thường được tổ chức theo các dịp lễ, kỉ niệm của Đoàn, Hội; Các sinh hoạt, chương trình của Đoàn, Hội chưa thu hút được đông đảo sinh viên tham gia. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứ còn xác định nhận thấy một số hạn chế khác là: Các hoạt động Đoàn, Hội, Đội nhóm còn thiếu tính đổi mới, sáng tạo về mặt nội dung và hình thức tổ chức; đội ngũ cán bộ đảm nhận công việc Đoàn còn thiếu và yếu; nguồn kinh phí dành cho hoạt động Đoàn, Hội còn hạn chế,…
Ảnh: Hoạt động giáo dục lý tưởng cách mạng qua các hoạt động giáo dục ngoại khóa
Trong quá trình nghiên cứu, nhóm tác giả nhận còn thấy, trong điều kiện hiện nay, các trang mạng xã hội: Tiktok, Facebook, Threat… và những trào lưu trên các trang mạng xã hội cũng ảnh hưởng nhất định tới công tác giáo dục lý tưởng cách mạng đối với thanh niên, sinh viên nói chung và sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam nói riêng.
Trên cơ sở thực trạng phương pháp giáo dục lý tưởng cách mạng cho sinh viên tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhóm tác giả đã tìm hiểu những nguyên nhân về mặt khách quan và chủ quan gây ảnh hưởng tới hiệu quả của các phương pháp giáo dục lý tưởng cách mạng đối với sinh viên. Nguyên nhân khách quan cơ bản là: các môn học chính khoá vẫn sử dụng chủ yếu phương pháp giảng dạy truyền thống, cách thức tổ chức chương trình còn nhiều bất câp, cách thức kiểm tra đánh giá đối với sinh viên chưa thực sự phản ánh được năng lực của người học, cách thức tổ chức các câu lạc bộ, đội nhóm chưa thực sự thu hút được sinh viên tham gia. Nguyên nhân chủ quan cơ bản là: các môn học và hoạt động Đoàn, Hội là hoạt động phụ nên sinh viên không chú tâm và dành nhiều thời gian học tập, các môn học lí luận chính trị thường nặng kiến thức lý thuyết, khó đối với sinh viên...
Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn, nhóm tác giả đề xuất một số cải thiện về phương pháp trong các hoạt động giáo dục giáo dục lý tưởng cách mạng đối với thanh niên, sinh viên nói chung và sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam nói riêng. Đối với các hoạt động giáo dục chính khóa cần: Tăng cường kết hợp các phương pháp giáo dục truyền thống và các phương pháp giảng dạy tích cực trong quá trình lên lớp, giảm tải thời gian học tập lý thuyết, tăng cường các hoạt động thảo luận, tham quan, trải nghiệm cho sinh viên tích hợp ứng dụng sử dụng công nghệ tham quan trải nghiệm 3D, hay qua ứng dụng AI, đồng thời, thay đổi cách thức kiểm tra, đánh giá cho phù hợp với nội dung và điều kiện học tập của sinh viên đối với môn học tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Đối với các hoạt động giáo dục ngoại khóa cần: Đa dạng hóa, linh hoạt các hình thức tổ chức các hoạt động cho sinh viên, thời gian hoạt động nên được công khai trên web theo kì học hoặc theo quý để sinh viên chủ động lịch học tập, cá nhân để tham dự các chương trình; Hoạt động của Đoàn, hội, các đội nhóm, Câu lạc bộ cũng cần thường xuyên thay đổi tăng tính hấp dẫn, lôi cuốn để đảm bảo quá trình tham gia của sinh viên; Bên cạnh đó, cần tăng cường áp dụng công nghệ, số hóa trong giáo dục lý tưởng cách mạng cho sinh viên, nâng cao nhận thức của sinh viên đối với việc học tập và hình thành lý tưởng cách mạng đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng.
Kết quả nghiên cứu của đề tài cũng được đăng bài báo: Giáo dục lý tưởng Cách mạng cho sinh viên thông qua Câu lạc bộ Lý luận trẻ tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Tạp chí Giáo dục và Xã hội, số tháng 12/2025 (kì 2), trg 181 -186.
Nguyễn Thị Minh Nguyệt và nhóm nghiên cứu khoa Khoa học Xã hội