Ngày nay, bối cảnh chính trị - xã hội trong nước và quốc tế đang có những biến đổi hết sức nhanh chóng, kéo theo đó là nhu cầu cấp bách về một thế hệ cử nhân Chính trị học có khả năng thích ứng cao, tư duy vừa mang tầm vĩ mô để hoạch định chính sách, vừa thông thạo kỹ thuật để truyền tải và triển khai những chính sách đó một cách hiệu quả. Trong bức tranh đào tạo lĩnh vực khoa học chính trị phong phú hiện nay, Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) đã và đang tạo nên một “làn gió mới” đáng chú ý thông qua chương trình đào tạo định hướng Quan hệ công chúng và Truyền thông. Bài viết này sẽ làm rõ những ưu điểm nổi bật trong cấu trúc và triết lý đào tạo của mô hình này, cũng như chỉ ra những khác biệt căn bản so với các cơ sở đào tạo Chính trị học truyền thống khác.

1. TRIẾT LÝ ĐÀO TẠO VÀ BỐI CẢNH RA ĐỜI

Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu minh bạch thông tin như hiện nay, xã hội đang cần những người làm truyền thông có bản lĩnh chính trị vững vàng và những nhà chính trị có kỹ năng truyền thông chuyên nghiệp. Nhận thức rõ điều này, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tiên phong định hướng đào tạo Chính trị học gắn liền với hai lĩnh vực cốt lõi là Quan hệ công chúng (PR) và Truyền thông.

Không chỉ đơn thuần đào tạo cử nhân Chính trị học thuần túy lý thuyết về hệ thống chính trị hay lịch sử tư tưởng, chương trình này được thiết kế với khát vọng tạo ra những cử nhân “biết làm” và “biết nói” về chính trị. Chính tên gọi của chương trình đã cho thấy điểm khác biệt mang tính chiến lược: thay vì chỉ tập trung vào các môn lý luận chính trị cốt lõi, sinh viên của VNUA có cơ hội được tiếp cận song song cả hai khối kiến thức chính trị và truyền thông ứng dụng ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Chương trình đào tạo mã số 7310201 tại VNUA được xây dựng với mục tiêu rõ ràng, phá vỡ lối mòn truyền thống. Chương trình đào tạo có thời gian 4 năm và cấp bằng Cử nhân. Một điểm hết sức đáng chú ý là Học viện đã đa dạng hóa các tổ hợp xét tuyển môn thi, từ A00 (Toán, Lý, Hóa) đến C03 (Văn, Toán, Sử), D01 (Văn, Toán, Anh) và cả X01 (Toán, Văn, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật). Điều này cho thấy định hướng đào tạo mở, tiếp cận nguồn tuyển sinh từ nhiều nền tảng kiến thức phổ thông khác nhau, từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội.

2. SO SÁNH KHUNG CHƯƠNG TRÌNH: SỰ VƯỢT TRỘI VỀ TÍNH ỨNG DỤNG

Một trong những hạn chế phổ biến của chương trình Chính trị học truyền thống tại nhiều cơ sở đào tạo khác (chủ yếu tập trung vào các trường khoa học xã hội và nhân văn, hoặc các trường sư phạm) là sự nặng về lý thuyết, nặng về tư tưởng chính trị và lịch sử Đảng. Trong khi đó, mặc dù vẫn đảm bảo các khối kiến thức nền tảng về Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, chương trình của VNUA có sự phân bổ hợp lý hơn.

Một số ưu thế nổi bật bao gồm:

Một là, sự kết hợp hài hòa giữa “nền tảng chính trị” và “kỹ năng mềm chuyên nghiệp”. Trong khi nhiều chương trình Chính trị học truyền thống thường dừng lại ở việc trang bị kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm và viết báo cáo (thường mang tính học thuật), VNUA đã đưa vào các học phần mang tính thực hành nghề nghiệp cao mang bản sắc của học viện. Tham chiếu từ các mô hình tiên tiến trên thế giới, việc lồng ghép giữa khoa học xã hội với các thế mạnh về nông nghiệp đã tạo ra sự cộng hưởng độc đáo, giúp sinh viên vừa có kỹ năng chuyên môn vừa hiểu sâu về lĩnh vực then chốt của đất nước.

Hai là, sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và các đơn vị sử dụng lao động. Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở đào tạo Chính trị học hiện nay đang đối mặt với tình trạng sinh viên ra trường bỡ ngỡ vì thiếu kỹ năng hành chính, văn phòng và ngoại giao truyền thông. Chương trình của VNUA đã khắc phục điều này bằng việc định hướng nghề nghiệp rất cụ thể ngay trong mô tả chương trình. Sinh viên sau khi tốt nghiệp được thiết kế để trở thành các chuyên gia quan hệ công chúng, chuyên gia xử lý khủng hoảng, chuyên gia truyền thông nội bộ, chuyên gia sáng tạo nội dung và lập kế hoạch tổ chức sự kiện.

Ba là, phạm vi đào tạo mang tính liên ngành và thực tiễn cao. Trong khi nhiều cơ sở đào tạo khác tại Việt Nam (chẳng hạn như các trường đại học vùng hoặc các khoa lý luận chính trị thuần túy) thường giới hạn đầu ra cho sinh viên trong khu vực nhà nước hoặc ngành giáo dục, VNUA mở rộng cánh cửa việc làm sang khối doanh nghiệp tư nhân, các tập đoàn và tổ chức phi chính phủ. Điều này không chỉ tăng cơ hội việc làm cho sinh viên mà còn đáp ứng nhu cầu nhân lực về truyền thông doanh nghiệp, một mảng thị trường đang phát triển rất mạnh mẽ.

3. THẾ MẠNH “KÉP” TỪ HỆ THỐNG HỖ TRỢ THỰC TẬP VÀ QUAN HỆ ĐỐI TÁC

Một yếu tố làm nên sự khác biệt lớn của chương trình tại VNUA chính là môi trường thực hành và hệ thống hỗ trợ sinh viên được đầu tư bài bản. Trong khi nhiều trường đại học khác chỉ tổ chức các đợt kiến tập ngắn ngày hoặc giao sinh viên tự tìm nơi thực tập, VNUA đã thiết lập Ban Quan hệ công chúng (VNUA Public Relations Department) như một cầu nối chính thức giữa sinh viên và doanh nghiệp, các nhà tuyển dụng trong nhiều lĩnh vực.

Học viện còn có kế hoạch thực tập nghề nghiệp được quản lý chặt chẽ và các chương trình hợp tác quốc tế thường niên, giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận với môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn học tập. Một số học phần cơ bản về Quan hệ công chúng đã được giảng dạy với lộ trình rõ ràng, yêu cầu sinh viên thực hành giao tiếp và thuyết trình trước công chúng.

Điều đáng ghi nhận là những nỗ lực của VNUA trong việc kết nối việc làm đã mang lại kết quả thực chất. Theo khảo sát năm 2024, trên 97% sinh viên của Học viện có việc làm trong vòng 12 tháng sau khi tốt nghiệp tại các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, và đặc biệt là tại các doanh nghiệp. Đây là một tỷ lệ rất ấn tượng, không chỉ khẳng định chất lượng đào tạo mà còn chứng minh tính đúng đắn trong chiến lược đào tạo định hướng thực tiễn và gắn kết doanh nghiệp.

4. SỰ THÍCH ỨNG VỚI CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ TRUYỀN THÔNG ĐA NỀN TẢNG

Xã hội hiện đại vận hành dựa trên dòng chảy thông tin số. Các nhà chính trị học ngày nay không thể chỉ ngồi trong phòng giấy và viết tham luận, mà cần phải xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội, viết bài cho báo điện tử, và xử lý các cuộc khủng hoảng truyền thông trong tích tắc.

Trong khi nhiều chương trình Chính trị học thuần túy tại các trường khác (chủ yếu tập trung vào đào tạo giáo viên hoặc cán bộ nghiên cứu) vẫn còn lúng túng trong việc đưa nội dung số và truyền thông hiện đại vào giảng dạy, thì VNUA đã chủ động trang bị cho sinh viên các kỹ năng thực chiến. Những kỹ năng về sáng tạo nội dung, lập kế hoạch tổ chức sự kiện, tư vấn chuyên sâu và xử lý khủng hoảng không chỉ giúp sinh viên bắt kịp xu hướng mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn khi ra trường.

5. TẦM NHÌN DÀI HẠN VÀ NHỮNG BƯỚC ĐI CHIẾN LƯỢC

Cuối cùng, một ưu điểm không thể bỏ qua nằm ở tầm nhìn của lãnh đạo Học viện và Khoa Khoa học xã hội. Việc xây dựng một chương trình Chính trị học ứng dụng như vậy cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của VNUA từ một trường đơn ngành nông nghiệp sang một đại học đa ngành, hiện đại. Chương trình này còn có vai trò quan trọng trong việc cung cấp nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan truyền thông, giúp công chúng và cử tri có cái nhìn đa chiều, chính xác hơn về các vấn đề chính sách.

So với các chương trình đào tạo cử nhân chính trị truyền thống vốn thường nhắm đến các vị trí trong các trường chính trị, viện nghiên cứu hoặc cơ quan Đảng – Nhà nước với lộ trình thăng tiến có phần hẹp hơn, các cử nhân của VNUA có một bức tranh nghề nghiệp “rộng mở” hơn. Họ có thể làm việc ở bất kỳ đâu, từ phòng Truyền thông của một tập đoàn kinh tế lớn, đến vị trí Chuyên viên chính sách của Bộ, ngành hoặc các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước.

KẾT LUẬN

Chương trình đào tạo ngành Chính trị học (định hướng Quan hệ công chúng và Truyền thông) của Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) thực sự là một điểm sáng trong bức tranh giáo dục đại học hiện nay. Mô hình này đã khắc phục thành công những hạn chế của các chương trình Chính trị học truyền thống, mang đến một giải pháp “hai trong một”: sinh viên không chỉ được trang bị nền tảng chính trị – xã hội vững chắc, mà còn được đào tạo thành thạo các kỹ năng truyền thông, quan hệ công chúng và kỹ năng mềm cần thiết cho thị trường lao động hiện đại. Một nguồn nhân lực chất lượng cao sau khi tốt nghiệp, có đủ bản lĩnh chính trị và kỹ năng truyền thông chính là chìa khóa để thực hiện thành công các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước cũng như sự lớn mạnh của doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.

 

Nguồn tham khảo:

  1. Giới thiệu Chương trình đào tạo Chính trị học (Chính trị, Quan hệ công chúng và Truyền thông), Khoa Khoa học xã hội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, 2026. (xahoi.vnua.edu.vn)
  2. Thông tin Tuyển sinh ngành Chính trị học – Khoa Khoa học xã hội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, 2026. (xahoi.vnua.edu.vn)
  3. Ban Quan hệ công chúng – Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên và Doanh nghiệp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. (qhcc.vnua.edu.vn)
  4. Khảo sát việc làm sinh viên VNUA năm 2024 – Kết quả nổi bật, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. (tuyensinh.vnua.edu.vn)
  5. Chương trình khung đào tạo ngành Chính trị học một số trường đại học tại Việt Nam, Cục Quản lý chất lượng – Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Trần Khánh Dư - Khoa Khoa học xã hội